Wat is cataract precies? Veel mensen merken het eerst doordat hun zicht waziger wordt of doordat felle lichten van tegenliggers ’s avonds plots verblinden. Het kan voelen alsof je voortdurend door een lichte mist kijkt.

In mijn optiekzaak Optic Services in Berlaar krijg ik regelmatig de vraag: “Wat is cataract eigenlijk?” Cataract, ook wel staar aan het oog genoemd, is een natuurlijk proces waarbij de ooglens geleidelijk troebel wordt. Hierdoor kan het zicht minder scherp worden.

Cataract komt vooral voor op latere leeftijd en is één van de meest voorkomende oorzaken van wazig zien. In ons artikel over oorzaken van wazig zien ontdek je ook welke andere oogproblemen wazig zicht kunnen veroorzaken.

Gelukkig kan cataract tegenwoordig meestal goed behandeld worden.

Wat is cataract precies?

De ooglens bevindt zich achter de pupil en is normaal helder en doorzichtig. Hierdoor kan licht probleemloos op het netvlies vallen en zien we beelden scherp.

Bij cataract (staar) wordt deze lens langzaam troebel. Daardoor bereikt het licht het netvlies minder goed en wordt het zicht waziger.

Er bestaan verschillende vormen van cataract:

• Ouderdomscataract (meest voorkomend)
• Aangeboren cataract
• Cataract door trauma of ziekte

Ouderdomscataract komt vooral voor bij mensen boven de 55 jaar. Ongeveer 3% van de mensen tussen 55 en 65 jaar en ongeveer 20% van de 85-plussers heeft cataract.

Symptomen van cataract

De symptomen van cataract ontwikkelen zich meestal langzaam. Veel mensen merken in het begin alleen kleine veranderingen in hun zicht.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

• wazig zien, alsof er een lichte sluier over de wereld hangt
• meer schitteringen of verblinding bij fel licht
• kleuren lijken fletser of grijzer
• dubbelzien
• minder contrast zien
• slechter zien in het donker

Herken je deze klachten? Dan kan het verstandig zijn om je ogen te laten controleren door een oogarts.

Risicofactoren voor cataract

Hoewel cataract vaak samenhangt met ouder worden, zijn er ook andere factoren die het risico kunnen verhogen.

Belangrijke risicofactoren zijn:

• leeftijd
• diabetes
• roken en overmatig alcoholgebruik
• ongezonde voeding
• langdurige blootstelling aan UV-stralen
• bepaalde medicijnen zoals corticosteroïden

Een gezonde levensstijl en goede UV-bescherming voor je ogen kunnen helpen om je ogen beter te beschermen.

Cataract operatie: hoe verloopt de behandeling?

Cataract kan niet met medicijnen worden genezen. Wanneer het zicht te sterk vermindert, is een cataract operatie meestal de beste oplossing.

Tijdens deze ingreep wordt de troebele ooglens vervangen door een heldere kunstlens.

Hoe verloopt de operatie?

• De ingreep duurt meestal 10 tot 15 minuten per oog
• De oude lens wordt via een kleine opening verwijderd
• De nieuwe kunstlens ontvouwt zich vanzelf in het lenszakje
• De operatie gebeurt meestal in dagbehandeling

Veel mensen merken na de operatie dat kleuren helderder en contrasten scherper worden.

Nazorg na een cataractoperatie

Na de operatie heeft het oog tijd nodig om te herstellen.

Enkele belangrijke richtlijnen zijn:

• het oog beschermen met een kapje of verband
• de eerste week ’s nachts een beschermkapje dragen
• niet in het oog wrijven
• zwemmen en contactsporten tijdelijk vermijden
• regelmatig oogdruppels gebruiken zoals voorgeschreven

Na de genezing kan het zijn dat een lichte brilcorrectie nodig is om optimaal te zien.

De rol van de opticien na cataract

Na een cataractoperatie help ik klanten in mijn optiekzaak Optic-Services in Berlaar vaak verder met:

• advies over brillen of zonnebrillen bij een lichte correctie
• begeleiding bij nieuwe zichtcorrecties
• bescherming van de ogen tegen UV-straling

UV-stralen kunnen namelijk bijdragen aan verschillende oogproblemen. Daarom raad ik vaak zonnebrillen met UV-bescherming of brillenglazen met UV-filter aan.

Ook andere oogproblemen kunnen wazig zicht veroorzaken, zoals bijziendheid, verziendheid of droge ogen.

Wanneer je zicht laten controleren?

Merk je dat je zicht geleidelijk waziger wordt of dat je meer last krijgt van licht en schitteringen? Dan is het verstandig om je ogen te laten controleren.

In mijn optiekzaak Optic Services in Berlaar help ik je graag met persoonlijk advies over je zicht en mogelijke brillenoplossingen na een cataractoperatie.

Veelgestelde vragen over cataract

Wat is het verschil tussen cataract en staar? 

Er is geen verschil; cataract is de medische term voor staar.

Kan cataract vanzelf weggaan? 

Nee, een troebele lens wordt nooit vanzelf weer helder.

Is cataract erfelijk? 

Ja, aanleg kan in de familie zitten, maar ouderdom is de hoofdoorzaak.

Hoe snel verergert staar? 

Dat verschilt per persoon; soms duurt het jaren, soms gaat het sneller.

Kun je blind worden van cataract? 

Indien onbehandeld kan het leiden tot ernstig zichtverlies, maar het is operatief behandelbaar. Vraag meer info bij jouw oogarts.

Kan ik cataract voorkomen? 

Niet volledig, maar een goede zonnebril of bril met UV-bescherming helpt enorm.

Is cataract pijnlijk? 

Nee, het proces is volledig pijnvrij; je merkt enkel een afname in zicht.

Is een cataractoperatie gevaarlijk?

Het is een van de veiligste en meest uitgevoerde ingrepen ter wereld.

Worden beide ogen tegelijk geopereerd?

Nee, meestal zit er 2 tot 4 weken tussen beide ogen.

Kan cataract terugkomen na een operatie?

Nee, de kunstlens wordt niet troebel. Wel kan ‘nastaar’ optreden, wat met laser te verhelpen is.

Wanneer mag ik weer autorijden na de operatie?

Meestal na enkele dagen, zodra de oogarts groen licht geeft.

Mag ik bukken of tillen na de operatie?

De eerste week is het beter om zware inspanning en diep bukken te vermijden.

Waarom zijn kleuren zo fel na de operatie?

Omdat de ‘gele filter’ van uw oude lens weg is; dit noemen we de kleurenschok.

Wanneer kan ik een nieuwe bril laten aanmeten?

Pas als het oog stabiel is en, indien nodig, meestal 4 tot 6 weken na de ingreep.

Wat moet ik doen bij pijn of roodheid na de operatie?

Neem direct contact op met uw oogarts; dit kan wijzen op een ontsteking.

Wacht niet tot de mist toeneemt

Twijfel je over jouw zicht of herken je de signalen van cataract? Bij Optic-Services begeleid ik jou graag bij elke stap. Wil je je ogen medisch laten controleren? Wij werken nauw samen met specialisten in de regio.